Làng lụa Vạn Phúc có lịch sử hơn 1.000 năm, là một trong những làng nghề dệt lụa lâu đời nhất nước ta. Theo truyền thuyết, người có công truyền nghề cho dân làng là bà Lã Thị Nga, người đã dạy dân cách ươm tơ, dệt lụa từ khoảng hơn 1.200 năm trước. Người dân tôn bà làm tổ nghề và thờ tại đình làng.
Quy trình làm ra lụa Vạn Phúc là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật truyền thống và đôi bàn tay khéo léo của người nghệ nhân. Để tạo nên một tấm lụa hoàn chỉnh, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ và công phu.
Trước khi bắt đầu dệt nên những tấm lụa Vạn Phúc nổi tiếng, người thợ phải trải qua một quá trình chuẩn bị nguyên liệu vô cùng kỹ lưỡng và công phu. Đầu tiên là công đoạn nuôi tằm, chăm sóc những con tằm khỏe mạnh để cho ra các kén tằm chất lượng tốt. Sau khi thu hoạch, kén được lựa chọn cẩn thận và đem ngâm trong nước nóng để dễ dàng rút lấy những sợi tơ mảnh, dài và óng mượt. Các sợi tơ sau đó được se lại thành từng cuộn chắc chắn, đảm bảo độ bền và độ dai trước khi đưa vào dệt. Tiếp theo, người thợ tiến hành nhuộm tơ bằng nhiều màu sắc khác nhau tùy theo yêu cầu của từng sản phẩm, đồng thời căn chỉnh màu nhuộm sao cho đều và đẹp. Cuối cùng, toàn bộ số tơ đã chuẩn bị sẽ được mắc lên khung dệt, sắp xếp ngay ngắn và cẩn thận để sẵn sàng bước vào công đoạn dệt thành những tấm lụa mềm mại, óng ả và tinh xảo. Chính nhờ sự tỉ mỉ trong khâu chuẩn bị này mà lụa Vạn Phúc luôn giữ được chất lượng cao và vẻ đẹp đặc trưng nổi tiếng từ bao đời nay.
Quy trình làm lụa Vạn Phúc là một quá trình công phu, đòi hỏi sự khéo léo, kiên nhẫn và kinh nghiệm lâu năm của người thợ thủ công. Đầu tiên, người dân tiến hành nuôi tằm để thu hoạch những kén tằm chất lượng cao. Sau khi thu hoạch, kén được cho vào nước nóng để làm mềm rồi kéo thành những sợi tơ mảnh, dài và óng mượt. Những sợi tơ này tiếp tục được se lại để tăng độ chắc chắn trước khi đem nhuộm thành nhiều màu sắc khác nhau tùy theo nhu cầu sản xuất. Sau khi hoàn tất khâu chuẩn bị nguyên liệu, người thợ bắt đầu mắc tơ lên khung cửi và tiến hành dệt từng sợi một cách cẩn thận để tạo thành những tấm lụa mềm mại, bền đẹp và có hoa văn tinh xảo. Cuối cùng, lụa sau khi dệt xong sẽ được giặt sạch, phơi khô, là phẳng và kiểm tra chất lượng kỹ lưỡng trước khi hoàn thiện thành sản phẩm. Chính nhờ sự tỉ mỉ trong từng công đoạn mà lụa Vạn Phúc luôn nổi tiếng với vẻ đẹp óng ả, mềm mại và chất lượng cao, trở thành niềm tự hào của làng nghề truyền thống Việt Nam.